Przypadki w j�zyku w�gierskim – naprawd� jest ich a� dwadzie�cia-ile�tam??? 

- S�uchaj, naprawd� macie a� 23 przypadki?

- Wiesz co, nie wiem, mo�e tak.

- Jak to nie wiesz, przecie� to jest Tw�j j�zyk ojczysty!

- No ale ja i tak nie wiem... mo�e tylko 18...

Wiem, �e taka odpowied� mo�e by� troch� zaskakuj�ca, ale z punktu widzenia W�gra ci�ko odpowiedzie� na takie pytania. Ja, jako osoba m�wi�ca p�ynnie w obu j�zykach, cz�sto dostaj� takie pytania od Polak�w, kt�rzy dopiero zacz�li swoj� przygod� (albo raczej swoje osobiste walki ) z j�zykiem w�gierskim. No i wcale si� nie dziwi�, bo z punktu widzenia polskiej gramatyki rzeczywi�cie ci�ko ustali� dok�adn� liczb� przypadk�w w tym diabelskim j�zyku.

Ale jak to jest mo�liwe, �e nawet sami W�grzy nie wiedz� ile maj� przypadk�w w swoim j�zyku? Nie chodzili do szko�y? Albo w szko�ach nie ucz� si� gramatyki? Moim zdaniem wszystkie te pytania i w�tpliwo�ci Polak�w s� jak najbardziej uzasadnione. Bo tu nie chodzi o to, �e przeci�tny W�gier z ulicy nie b�dzie w stanie powiedzie�, ile jest w w�gierskim przypadk�w, tylko o to, �e nawet ja mia�bym z tym problem, a ja znam kilka j�zyk�w i jestem te� po filologii.

No to z czym jest problem? Nie ma najmniejszego problemu. Ta sytuacja wynika po prostu ze struktury j�zyka w�gierskiego.

J�zyk w�gierski jest j�zykiem aglutynacyjnym. Teraz nie zaczn� tu d�ugo t�umaczy�, co to znaczy tak naprawd�, w internecie jest mn�stwo informacji na ten temat. Gdybym chcia� to  bardzo kr�tko uj��, powiedzia�bym, �e po prostu chodzi o to, �e wszystkie sytuacje gramatyczne s� wyra�ane tylko ko�c�wkami, ka�da ko�c�wka ma tylko jedno konkretne znaczenie, a je�eli chcemy te znaczenia kombinowa�,  mo�emy doklei� ca�y �a�cuszek ko�c�wek do jednego wyrazu. Dziwne, nie? 

Na przyk�ad:

k�nyv              ksi��ka

k�nyvem         moja ksi��ka

k�nyvemet      moj� ksi��k� (biernik)

k�nyvek          ksi��ki

k�nyveim        moje ksi��ki

k�nyveimet     moje ksi��ki (biernik)

Widzimy w przytoczonych powy�ej przyk�adach, �e polski zaimek dzier�awczy moja (zaznaczony na czerwono), polski biernik (zaznaczony na zielono) oraz polska liczba mnoga (zaznaczona na niebiesko) s� wyra�ane osobnymi ko�c�wkami, a w ostatnim wyrazie widzimy ca�y �a�cuszek ko�c�wek, kt�re s� dosy� �atwo rozpoznawalne, je�li znamy gramatyk� j�zyka w�gierskiego.

Polskie przyimki, czyli takie s��wka jak od, na, przed, przy, w, za, itd. te� nie s� wyj�tkami pod tym wzgl�dem, czyli one te� s� w w�gierskim wyra�ane osobnymi ko�c�wkami.

Na przyk�ad:

k�nyv              ksi��ka

k�nyvben       w ksi��ce

k�nyvnek       dla ksi��ki

k�nyvh�z        do ksi��ki

k�nyvb�l        z ksi��ki

k�nyvt�l         od ksi��ki

itd.

No i to jest w�a�nie wi�kszo�� ko�c�wek, kt�re s� uwa�ane za przypadki gramatyczne w w�gierskim. A dlaczego? Bo skoro w w�gierskim nie ma przyimk�w, po prostu widz�, �e rzeczownik ma jak�� ko�c�wk�, wi�c na podstawie polskich przypadk�w te ko�c�wki te� s� nazywane przypadkami.

A czy naprawd� nimi s�? Niekt�rzy m�wi�, �e tak, niekt�rzy m�wi�, �e nie. Wydaje mi si�, �e raczej nie, bo przecie� przyimki te� jakby ‘wymagaj�’ ko�c�wek r�nych przypadk�w (np. do + dope�niacz, z + dope�niacz lub z + narz�dnik, w + miejscownik, itd.).

A ile ich jest w�a�ciwie? Kto wie. Gdyby�my chcieli to ustali�, oczywi�cie mogliby�my je policzy�, ale dla W�gra to jest takie samo pytanie co dla Polaka „Ile jest przyimk�w w j�zyku polskim?”.

A wracaj�c do w�gierskich szk�, czy nadal si� dziwimy, �e W�grzy nie umiej� odpowiedzie� na niby takie proste pytanie, ile jest przypadk�w w w�gierskim? No nie wiem... W�grzy w szko�ach tych ko�c�wek nie licz�, tylko grupuj� – s� r�ne kategorie i kryteria, wed�ug kt�rych mo�na te ko�c�wki grupowa�. Jak kto� jest tym zainteresowany, mo�e po prostu zajrze� do jakiego� podr�cznika.

Wi�c ile w ko�cu jest tych przypadk�w w j�zyku w�gierskim? Moja odpowied�: mniej-wi�cej tyle, ile przyimk�w jest w polskim