1. Liczba mnoga w j�zyku w�gierskim - RZECZOWNIKI (T�bbes sz�m a magyar nyelvben F�NEVEK)

W j�zyku w�gierskim zawsze wyra�amy liczb� mnog� przy pomocy ko�c�wki ’-k’ - jedyny wyj�tek stanowi� struktury dzier�awcze opisane powy�ej.

- je�eli wyraz jest zako�czony na sp�g�osk�, ko�c�wka liczby mnogiej wyst�puje w r�nych formach (-ok, -ak, -ek, -�k) w zale�no�ci od jako�ci samog�osek (szczeg�lnie samog�oski ostatniej sylaby) w temacie danego wyrazu.

- je�eli wyraz jest zako�czony na samog�osk�, dodajemy -k do tematu (przy czym samog�oska ’a’ ulega wzd�u�eniu).

- samog�oski w niekt�rych wyrazach (szczeg�lnie w jednosylabowych) trac� d�ugo�� w liczbie mnogiej (np. k�z – kezek (r�ka), v�z – vizek (woda), t�z – t�zek (ogie�)

- niekt�re rzeczowniki maj� nieregularn� liczb� mnog�: sz� – szavak (s�owo), l� – lovak (ko�)

(A magyar nyelvben a t�bbes sz�mot mindig a ’-k’ v�gz�d�s seg�ts�g�vel fejezz�k ki – az egyetlen k�l�nbs�get a fent le�rt birtokos szerkezetek k�pezik.

- ha a sz� m�ssalhangz�ra v�gz�dik, a t�bbes sz�m v�gz�d�se k�l�nb�z� form�kban fordul el� (-ok, -ak, -ek, -�k) az adott sz� t�v�nek mag�nhangz�it�l (k�l�n�sen az utols� sz�tag mag�nhangz�j�t�l) f�gg�en.

- ha a sz� mag�nhangz�ra v�gz�dik, a ’-k’ v�gz�d�st adjuk a t�h�z (amely sor�n az ’a’ mag�nhangz� meghosszabbodik).

- a mag�nhangz�k n�mely szavakban (k�l�n�sen az egysz�tag�akban) elvesztik a hossz�s�gukat t�bbes sz�mban (p�ld�kat l�sd a lengyel magyar�zatban).

Przyk�ady:

k�nyv, k�nyvek (ksi��ka)

toll, tollak (d�ugopis, pi�ro)

fal, falak (�ciana)

ablak, ablakok (okno)

tavasz, tavaszok (wiosna)

l�b, l�bak (noga)

k�p, k�pek (obraz)

�sz, �sz�k (jesie�)

n�, n�k (kobieta)

f�rfi, f�rfiak (m�czyzna)

probl�ma, probl�m�k (problem)

p�lda, p�ld�k (przyk�ad)

macska, macsk�k (kot)

kutya, kuty�k (pies)

tan�r, tan�rok (nauczyciel)

mad�r, madarak (ptak)

�r, erek (�y�a)

t�l, telek (zima)

�v, �vek (rok)

ny�r, nyarak (lato)

varj�, varjak (wrona)

2. Biernik (RZECZOWNIKI) – T�rgyeset (F�NEVEK)

Ko�c�wk� tego przypadka w j�zyku w�gierskim jest ’-t’.

- rzeczowniki zako�czone na sp�g�osk� przybieraj� ko�c�wk� ’-ot/-at/-et/-�t’

- rzeczowniki zako�czone na samog�osk� przybieraj� ko�c�wk� ’-t’

- ko�c�wk� biernika dodajemy do rzeczownik�w tak samo jak ko�c�wk� liczby pojedynczej (wzd�u�enie ostatniej samog�oski)

(A t�rgyeset v�gz�d�se a magyar nyelvben a ’-t’.

- a m�ssalhangz�ra v�gz�d� f�nevekn�l az ‘-ot/-at/-et/-�t’ v�gz�d�st haszn�ljuk

- a mag�nhangz�ra v�gz�d� f�nevekn�l a ‘-t’ v�gz�d�st haszn�ljuk

- a t�rgyeset v�gz�d�s�t a f�nevekhez ugyan�gy illesztj�k, ahogy a t�bbes sz�m v�gz�d�s�t. (az utols� mag�nhangz� meghosszabb�t�sa)

Przyk�ady – p�ld�k

h�z (dom) – h�zat

k�nyv (ksia�ka) – k�nyvet

vir�g (kwiat) – vir�got

b�r�nd (walizka) – b�r�nd�t

b�gre (kubek) – b�gr�t

l�mpa (lampa) – l�mp�t

l� (ko�) – lovat

k�z (r�ka) – kezet

v�z (woda) – vizet

Uwaga! J�zyk w�gierski jest j�zykiem aglutynacyjnym, kt�ry polega na tym, �e jedna ko�c�wka ma tylko jedno znaczenie. Je�li tworzymy formy biernika rzeczownik�w w liczbie mnogiej, po prostu dodajemy ko�c�wk� biernika PO ko�c�wce liczby mnogiej.

Figyelem! A magyar nyelv ragaszt� nyelv, ami azt jelenti, hogy egy v�gz�d�snek csak egy jelent�se van. Ha a f�nevek t�rgyeset�t k�pezz�k t�bbes sz�mban, egyszer�en hozz�adjuk a t�rgyeset v�gz�d�s�t a t�bbes sz�m v�gz�d�se UT�N!

Przyk�ady – p�ld�k

h�zak – h�zakat

k�nyvek – k�nyveket

vir�gok – vir�gokat

b�r�nd�k – b�r�nd�ket

b�gr�k – b�gr�ket

l�mp�k – l�mp�kat

lovak – lovakat

kezek – kezeket

vizek – vizeket