I. Podstawy – Alapok:
1. Zaimki osobowe i koniugacja czasownika posikowego „by” (Szemlyes nvmsok s a „lenni” segdige ragozsa)
|
n |
vagyok |
mi |
vagyunk |
|
te |
vagy |
ti |
vagytok |
|
|
van |
k |
vannak |
a, Uwaga! Czasownika posikowego nie uywamy w trzeciej osobie, jeli orzeczenie jest przymiotne albo rzeczowne. (Figyelem! A segdigt nem hasznljuk harmadik szemlyben, ha az lltmny mellknvi vagy fnvi.)
Na przykad / Pldul:
|
Jestem utalentowana. |
Tehetsges vagyok.
|
|
Jeste utalentowana. |
Tehetsges vagy.
|
|
Jest utalentowana. |
Tehetsges.
|
|
Jestemy utalentowani. |
Tehetsgesek vagyunk.
|
|
Jestecie utalentowani. |
Tehetsgesek vagytok.
|
|
S utalentowani. |
Tehetsgesek.
|
b, (Kocwka „-k” zawsze oznacza liczb mnog, niezalenie od tego, czy chodzi o rzeczowniki czy o przymiotniki. Zasady dotyczce tworzenia form liczby mnogiej wyjani w nastpnych lekcjach. (A „-k” vgzds mindig tbbes szmot jelent, fggetlenl attl, hogy fnevekrl vagy mellknevekrl van-e sz. A tbbes szm alakok kpzsre vonatkoz szablyokat elmagyarzom a kvetkez leckkben.)
c, Nigdy nie uzgadniamy przymiotnikw z rzeczownikami! (Soha nem egyeztetjk a mellkneveket a fnevekkel!)
2. Koniugacja czasownika „i” (A „menni” ige ragozsa):
|
megyek |
megynk |
|
msz |
mentek |
|
megy |
mennek |
(Uwaga! W przeciwiestwie do jzykw indoeuropejskich oraz do wikszoci jzykw ugrofiskich, w jzyku wgierskim rozrniamy tzw. odmian okrelon i nieokrelon w wypadku czasownikw przechodnich. Skoro czasownik „i” nie jest przechodni, nie ma odmiany okrelonej, ale o tym bdzie mowa pniej. )
3. Koniugacja czasownika „chodzi” (A „jrni” ige ragozsa):
|
jrok |
jrunk |
|
jrsz |
jrtok |
|
jr |
jrnak |
(Uwaga! W przeciwiestwie do czasownika „i”, ten czasownik ma koniugacj okrelon, poniewa mona go traktowa jako czasownik przechodni w niektrych kontekstach!)
4. kierunek/miejsce (irny/hely)
W jzyku polskim uywamy przyimkw wymagajcych rnych przypadkw, aby wyraa nasz stosunek do miejsca jako takiego. Poniewa w wgierskim nie ma przyimkw, wyraamy to samo przy pomocy przypadkw. Oczywicie przy wyborze odpowiedniej formy kocwki obowizuje zasada harmonii samogoskowej.
|
do+Dop. |
-ba/-be |
|
w+Miejsc. |
-ban/-ben |
|
na+B. |
-ra/-re |
|
na+Miejsc. |
-n/-on/-en/-n |
5. Przykady / pldk:
|
Megyek a boltba. |
Id do sklepu. (bolt + ba = boltba) |
|
Megyek a postra |
Id na poczt. (posta + ra = postra) |
|
A postn vagyok. |
Jestem na poczcie. (posta + n = postn) |
|
Iskolba jrok. |
Chodz do szkoy. (iskola + ba = iskolba) |
|
Boltban vagyok. |
Jestem w sklepie. (bolt + ban = boltban) |
|